ERROMATAR KRONOLOGIA

1. OSOA

SISTEMA POLITIKOA

BARNE
POLITIKA

KANPO POLITIKA

ZIBILIZAZIOA
KULTURA

Monarkia
-753 / -510

-753 Erromaren sorrera
-616 Errege Etruriarrak
-550 Servio Tulioren erreformak
-510 Errege etruriarrak kanporzatze

 

 

 

-600 Lehenengo  inskrip- zioak latinez

Errepublika
-510 / -27

 

 

 

 

 

 

 

 

Errepubli-karen gain-
behera

 

 

 

-451 Hamabi taulen legea

 

 

 

-287 Senatuaren nagusitasuna hasi  zen

 

 

 

 

-133/-121 Grakotarren erreformak

 

-104/-100 Mariok armada erreformatu
-88 Mario eta Silaren arteko ge-
rra zibila

 

-82 Sila diktadore
-73/-71 Espartakoren  ma-
txinadaa
-63 Catilinaren konjurazioa

 

-60 Triunviratoa: Zesar, Pompe-
yo, Craso
-46 Zesar diktadore
-44 Zesar hil  zuten
-43 Zizeron hil  zuten
-40 Triunviratoa: Octavio, Lepi-
do, Antonio

 

 

-27 Senatuak princeps   izendatuzuen  Octviano

 

-390 Galiarrek Erroma  suntsitu
-343 Erroma Italiako penintsula kopnkistatzen hasi
-264/-241 Lehean  gerra pu-
nikoa
-210  Hispaniaren konkista
-218/-210  2.gerra punikoa. Kartago  suntsitua
-149/-146  3. gerra punikoa

 

-112/-105  Yugurtaren gerratea

 

-91/-88 Latino eta etruskoen gerra

 

 

-58/-51 Zesarrek galia konkistatu

 

 

 

 

 

-31 Actiumgo gudua: Antonio eta Kleopatra menderatu

-509 Jupiter Kapitolinoren tenplua

-312 Via Apia eraikitzea

 

-268 Denarioa agertu zen
-254/-184 Plauto
-234/-149  Caton Zaharra

 

 

 

 

 

-106/-43 Zizeron

 

-98/-55 Lukrezio

 

-70/19 Virgilio

 

-65/-8 Horazio

-55 Ponpeyako antzokia

 

-46 J.Zesarren egutegia

-43/-17 Ovidio

 

-39 Erromako lehen  liburu- tegia

Inperioa
-27 / 476

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Inperioaren
gainbehera
211/287

 

 

 

Tetrarkia
284/312

-27 Senatuak Augusto izendatu zuen Octaviano

 

14 Augustoren heriotza
14/37 Tiberio enperadore
37/41 Caligula enperadore
41 Caligula hil zuten

 

54/68 Neron enperadore
64 Denarioaren debaluzioa
69/79 Vespasiano enperadore
79/81 Tito enperadore
81/96 Domiciano enperadore
90 Izualdia Senatuzaen aurka

98/117 Trajano enperadore

 

117/138 Hadriano enperadore

138/161 Antonino Pio enper.

161/180 Marco Aurelio enper.

 

167/180 Izurritea inperioan

180/192 Comodo enperadore
182/192 Izualdia

193/211 Septimio Severo enperadore

212/217 Caracalla enperadore
212  Constitutio Antonina
222/235 Alejandro Severo enperadore
235/284 Anarkia politiko eta militarra

 

 

 

270/275 Aureliano enper.
284/305 Diocleziano;  inperi- oaren administrazioaren eta politikaren erreformatzaile.
Diocleziano eta Maximiano, Augusto izendatu zituzten; Galerio eta Constanzio Cloro Zesar.

 

-26/-19 Augustoren kanpainak  Hispanian
-12 Germaniako kanpainaren
hasiera

14/17 Germanicoren kanpai-
nak

43 Britaniaren konkista

59 Armeniaren konkista

70 Titok Jerusalen suntsitu

 

85/86 Daziarren kontrako gerra
101/107 Daziaren konkista
114 Armeniaren konkista

118 Hadrianoren harresia Britanian
133 Matxinada Judean, Diaspora

172/175 Barbaroen erasoa alderdi guztietatik
179 Barbaroen inbasioei eustea

 

 

198 Mesopotamiaren konkista

215 Alexandria zakuratzea

 

238 Godoek Danubio ibaia igaro zuten

 

 

269 Claudio II.ak Godoak menderatu
284/305 Mugak lehenera bihurtu

-25 Augustoren arkua Ostan

 

-6 Kristoren jaiotza ?
-4/65 Seneca
23/79 PLinio Zaharra
39/65 Lukano

40 Caligulak jainkotzat hartu zuen bere burua
55 Kristautasuna Erroman agertu eta errotuz joan zen
64 Erromak su hartu
75-82 Koliseoren eraikuntza
79 Vesubioren erupzioa
80 Titoren arkoa
90 Segoviako akueduktua

111/117 Trajanoren foroa eta zutabea
125 Villa Tivoli, Panteoia eta
Mausoleoa

165/235 Casio Dion

 

172/175 Marco Aurelioren pentsamenduak
176 Marco Aurelioren zutabea

192 Comodok Herkuletzat hartzen du bere burua

 

200 Galeno medikua Erroman

216 Caracallaren termak

 

 

250 Dezio enperadoreak kristauei jazarri
260 Valeriano enperadoreak kristauei  jazarri
270 Aurelianoren harresia

 

300 Treberisko Porta Nigra
301 Dioclezianoren termak
302 Galerioren arkoa
303 Kristauen arukako ediktua
312 Constantinoren arkoa

Behe Inperioa
312/476

312/337 Constantino enperadore.  Erreformak admininistrazioan eta armadan
337 Constantinoren heriotza,
hilzorian zegoela bataiatu zen

361/363 Juliano, apostata, enperadore
364/375 Valentiniano I.a enperadore

379/395 Teodosio I.a

 

395 Inperioaren banaketa

 

 

476  Odoakrok  Romulo Augustulo, azken enperadore izan zena kendu zuen.

312/337 Mugak aldaketarik gabe

 

 

 

364/375 Mugetan harresiak eta gotorlekuak eraiki ziren
375 Hunoen inbasioa

 

 

402 Barbaroen inbasioak Mendebaldeko Inperioaldian

410 Alariko Erroman sartu eta suntsitu

313 Milango ediktua
330 Konstantinoplaren sorrera
330/360 Inperioa kristautzen joan zen
354/430 San Agustin
361/363 Paganoen erreakzioa

370 Defensor Plebis  erakundearen  sorrera
379/395 Kristautasuna estatuaren erlijio ofizial bilakatu zen


 

2. GUTXIENEKOA

SISTEMA
POLITIKOA

URTEAK

EKINTZAK

MONARKIA

-753

 

-509

Erromaren sorrera
Zazpi erregeen aroa
Lazioko nagusitasuna
Erregeak desagertzea

ERREPUBLIKA

-509

-272
-264/202
-218
-146

-133
-51
-30

Bruto eta Colatino, erregeen aurkako
heroiak
Italiako nagusitasuna
Gerra punikoak
Erromatarrak Anpurias-en
Grezia eta Cartago (Afrika) erroma- tar probintziak
Hispania menperatzen dute
Galietako konkista
Egipto erromatar probintzia

INPERIOA

-27

-27/+68
69/94
94/192

285/305

313

395
476

Octavio Augusto izendatzen dute
Hasten da printzipatua
Julio-Claudia dinastia
Flavia dinastia
Antoninotarren aroa (Trajano).
Inperioaren hedakuntza handiena
Diocleziano  inperioa deszentraliza- tzen du  Erroma ez da hiriburua.
Constantinok Kultu askatasuna ematen du
Teodosiok Inperioa banatzen du
Romulo Augustulo, Mendebaldeko azken enperadorea kentzen dute

 

[VOLVER]